Fiyatları nasıl derliyoruz?

Veri kaynağı

Market fiyatlarını kendimiz mağaza mağaza toplamıyoruz. Veri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK tarafından yürütülen marketfiyati.org.tr platformunun kamuya açık servisinden geliyor.

Bizim yaptığımız iş, bu veriyi karşılaştırılabilir hâle getirmek: ürünleri eşleştirmek, birim fiyata çevirmek, alakasız kayıtları ayıklamak ve il il gruplamak. Kaynak resmî; yöntem bize ait, aşağıda anlatıyoruz.

Güncelleme sıklığı

Ürün ve il fiyat anlık görüntüsü her gün sabah 06:30'da (TSİ) otomatik yenileniyor. Her ürün için son 30 günlük fiyat geçmişi saklanıyor — ürün sayfalarındaki trend grafiği ve zam radarı bundan besleniyor.

"En ucuz" derken neyi karşılaştırıyoruz

Paket fiyatına bakmak yanıltıcıdır. 180 ml'lik bir süt 13,50 ₺ olduğu için listede en ucuz görünür; oysa litre fiyatı 75 ₺'dir ve 1 litrelik 42 ₺'lik kutudan pahalıdır.

Bu yüzden litre veya kilo ile satılan ürünlerde birim fiyatı (₺/L, ₺/kg) esas alıyoruz. Kural şöyle işliyor:

• Bir üründe toplanan kayıtların en az %40'ı birim fiyat bilgisi taşıyorsa, karşılaştırma otomatik olarak birim fiyata geçer.
• Litre ve kilo kayıtları karışıksa hangisi çoğunluktaysa o seçilir; farklı ölçüdeki kayıtlar karşılaştırmaya girmez.
• Yeterli birim fiyat verisi yoksa paket fiyatı kullanılır ve birim fiyat bilgi olarak parantezde gösterilir.

Fiyat geçmişinde de aynı mantık geçerli: paket boyu değişse bile birim fiyat kararlı kaldığı için zam/indirim hesabı onun üzerinden yapılır.

Neden bazı ürünleri listeden çıkarıyoruz

Ham arama sonuçlarında "en ucuz" kayıt çoğu zaman ürünün kendisi değil, adında o kelime geçen işlenmiş bir üründür. Gerçek örnekler:

• Muz aranınca 45 gramlık muzlu protein barı ya da bebek maması en ucuz çıkıyordu.
• Domates aranınca 170 gramlık salça, püre ya da rendelenmiş domates öne geçiyordu.
• Bal aranınca ballı mısır patlağı, hatta bal köpüğü saç boyası listeye giriyordu.
• Fındık aranınca fındık kreması, kahve aranınca kahve beyazlatıcısı geliyordu.

Bunları eliyoruz. Taze meyve, sebze ve ette hacimle ölçülen (ml, lt) kayıtlar otomatik çıkarılır — çünkü hacimle satılan şey içecektir, taze ürün değil. Ayrıca aromalı, tatlandırılmış, konserve ve atıştırmalık işareti taşıyan başlıklar kategori bazında filtrelenir.

Taze ürünlerde ayrı yöntem

Patates, domates, elma gibi taze ürünler konumsuz aramada çoğu zaman hiç çıkmıyor — sonuçlar cipse ve salçaya dönüyor. Bunun sebebi, taze ürünlerin ulusal katalogda değil, tek tek mağaza kayıtlarında durması.

Bu yüzden taze ürünlerde birkaç büyük şehri sırayla, 3 kilometrelik dar bir yarıçapla ve o konumun gerçek şubeleriyle sorguluyoruz. İlk gerçek taze ürün döndüren şehir referans alınıyor. Hiçbiri veri vermezse o ürün için fiyat yazmıyoruz — tahmini bir sayı uydurmaktansa boş bırakmayı tercih ediyoruz.

Şehir verileri

81 ilin her biri için, il merkezine en yakın mağazalar sorgulanıyor. Buradan o ildeki zincir listesi ve şube sayısı çıkıyor; temel ürünlerin il bazlı en düşük fiyatı da aynı şubeler üzerinden hesaplanıyor.

Bir ilden o gün veri alınamazsa önceki günün verisi korunuyor, sayfa boşaltılmıyor. Aynı şekilde güncelleme sırasında kaynağa hiç ulaşılamazsa mevcut veriler silinmiyor — eski ama doğru veri, boş sayfadan iyidir.

Bilinen sınırlar

• Fiyatlar şubeye, kampanyaya ve güne göre değişebilir. Sayfadaki sayı kasada göreceğin sayının garantisi değildir.
• Kaynak veride gecikme veya eksik kayıt olabilir; bir markette bir ürün görünmüyorsa o markette satılmıyor anlamına gelmez.
• Farklı markaların aynı ürünü karşılaştırılır; marka tercihi yapmayız, en düşük fiyatlı kaydı gösteririz.
• Yerel ve bölgesel zincirlerin tamamı kapsamda değildir.

Yanlış gördüğün bir fiyat varsa bize yazabilirsin — düzeltmek için en hızlı yol bu.

Sık sorulan sorular

Devam et